سقوط چشمگیر لیر/ اقتصاد ترکیه به کدام سو می‌رود؟

به گزارش تجارت‌نیوز، رجب طیب اردوغان پس از دور دوم انتخابات در روز یکشنبه برای سومین بار به مقام ریاست جمهوری دست یافت. لیر ترکیه پس از انتخاب مجدد او به پایین‌ترین سطح خود سقوط کرد که نشانه‌ای از نبود اطمینان بازارهای ارز به آینده اقتصادی این کشور است.

واحد پول ترکیه امروز، دوشنبه، ارزش خود را در مقابل دلار آمریکا بیش از پیش از دست داد و هر دلار آمریکا در این کشور به 20.01 لیر رسید. اما از سوی دیگر سهام ترکیه با ورود اردوغان به سومین دهه قدرت وضعیت دیگری داشت. در بازار سهام این کشور، شاخص معیار BIST-100، به میزان ۳.۵ درصد و شاخص بانکی بیش از یک درصد افزایش یافت.

چه آینده‌ای در انتظار اقتصاد ترکیه است؟
در زمانی که این کشور با بحران هزینه زندگی و کاهش ذخایر خارجی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، لیر به پایین‌ترین حد خود رسیده است. اردوغان در جریان مبارزات انتخاباتی، متعهد شد که تورم را تک‌رقمی و رشد اقتصادی را تقویت کند. پیامی که اواخر روز یکشنبه در سخنرانی پیروزی خود تکرار کرد.

اما برخی از تحلیلگران می‌گویند که سیاست‌های اقتصادی او غیرمتعارف است و چشم‌انداز اقتصادی منفی را پیش‌بینی کرده‌اند. کاهش نرخ بهره، باعث کاهش ارزش لیر ترکیه در اواخر سال ۲۰۲۱ شد و تورم را در سال گذشته به اوج ۲۴ ساله خود یعنی ۸۵.۵ درصد رساند.

به نقل از الجزیره، رئیس‌جمهوری سیاست‌های انبساطی خود را اینگونه توجیه می‌کرد که نرخ‌های بهره بالاتر باعث ایجاد تورم می‌شود و بانک‌های مرکزی در سراسر جهان برای جلوگیری از افزایش قیمت‌ها، نرخ‌ها را بالا می‌برند.

اقتصاد ترکیه، پس از زلزله‌های ویرانگر ماه فوریه، دچار چالش بیشتری شد. اردوغان از سیاست‌های اقتصادی خود دفاع کرده و به ترک‌ها اطمینان داده است که سرمایه‌گذاری، تولید، صادرات و مازاد حساب جاری باعث افزایش تولید ناخالص داخلی ترکیه خواهد شد.

«برندن مک کنا»، اقتصاددان بازارهای نوظهور و استراتژیست FX ولز فارگو، به CNBC گفت: «با انتخاب مجدد اردوغان، ما چشم‌انداز بسیار بدبینانه‌ای نسبت به لیر ترکیه داریم». او پیش‌بینی می‌کند که ارزش لیر تا پایان سه ماهه دوم ۲۰۲۳ به رکورد جدیدی برسد و قیمت دلار در ترکیه به ۲۳ لیر و سپس در اوایل سال آینده به ۲۵ لیر برسد. واحد پولی این کشور طی پنج سال گذشته حدود ۷۷ درصد از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. مک کنا همچنین انتظار دارد که چارچوب‌های سیاست پولی و اقتصادی غیرمتعارف ترکیه در آینده نیز پابرجا بماند.

«تیموتی اش»، استراتژیست ارشد EM Sovereign در BlueBay Asset Management می‌گوید: «وضعیت فعلی فقط پایدار نیست و با ذخایر محدود ارز خارجی ترکیه و نرخ‌های بهره واقعی منفی، فشار بر لیر این کشور بسیار زیاد است». «سلوا دمیرالپ»، استاد اقتصاد در دانشگاه کوچ، گفت: «این تحولات منعکس‌کننده افکار فعالان بازار است. آنها معتقدند که سیاست‌های متعارفی که توسط اپوزیسیون سیاسی وعده داده شده بود، تنها راه خروج اقتصاد ترکیه از یک بحران احتمالی است».

مک کنا از «ولز فارگو» افزود: «این یک چشم‌انداز بسیار منفی برای اقتصاد و بازار ترکیه است». وی خاطرنشان کرد که توانایی بانک مرکزی ترکیه برای تضمین خطوط سوآپ ذخیره ارزی با کشورهای خاورمیانه و چین تنها روزنه امید این کشور است.